به گزارش ایرانپژواک، ارگ نادری در بخش جنوبی شهر امروزی شیروان واقع در ۶۰ کیلومتری شرق بجنورد، مرکز خراسان شمالی و در حاشیه مسیر اصلی استان های شمالی کشور به مشهد مقدس واقع است که همانند کوه در داخل شیروان خودنمایی می کند.
اثر باستانی ارگ نادری که یادگاری از تمدن هفت هزار ساله ایران زمین بوده و اثری پررمز و راز که در دل خود حکایتهای سربه مهر زیادی دارد محل مناسبی برای گشت و گذار مسافران است.
اثر باستانی ارگ نادری با ثبت تاریخی ۷۰۳ در آثار ملی ایران در حال حاضر عظیم ترین و مهم ترین محوطه باستانی شمال شرق ایران و اولین مرکز فرهنگ و تمدن خراسان شمالی است.
قدیمیترین دوره شناسایی شده در این محوطه مربوط به دوران مسسنگی و جدیدترین دوره آن مربوط به دوران قاجار است.
ارگ نادری کهن ترین زیستگاه خراسان شمالی
ارگ نادری شیروان، بزرگترین تپه دست ریز خاکی ایران ۲۵ متر ارتفاع و ۹۰ متر قطر دارد که به علت فرسایش از ارتفاع تپه کاسته شده است.
این تپه سابقا مرکز حکومت و فرماندهی شمال خراسان با حصار و چهار برج مرتفع بود که دور تا دور آن دیوار شهر بند قرار داشت.
سفال های به دست آمده از تپه باستانی ارگ شیروان نظیر تپه باستانی است و نوع سفال ها قرمز با نقوش سیاه مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد است که به عنوان کهن ترین زیستگاه خراسان شمالی مورد تحقیق و بررسی و پژوهش باستان شناسان بوده است.
با عنایت به عبور حجم عظیمی از زائران و مسافران از شهرستان شیروان با برنامهریزی و اقدامات مشارکتی بینبخشی باید نسبت به حفاظت آثار تاریخی که نماد هویت شهر به شمار میرود و توسعه گردشگری با توجه به ظرفیت مناسب شهرستان شیروان اقدامات لازم صورت گیرد.
«ارگ باستانی شیروان» به عنوان یک سرمایه و ظرفیت مهم می تواند صنعت گردشگری این شهرستان را تکان دهد و درآمد پایداری را عاید شهروندان شیروانی کند.
این ارگ از آثار ثبت شده ملی است و بین مردم شیروان با نام «تپه نادری» شناخته می شود و می تواند به عنوان یکی از مهم ترین ظرفیت های استان رونق بخش صنعت گردشگری شهرستان باشد.
تپه باستانی ارگ شیروان در روزگاران گذشته محل برگزاری مسابقات کشتی پهلوانی باچوخه خراسان بود، این بنای تاریخی تاکنون برای چندمین بار توسط باستان شناسان گمانه زنی شد که مهم ترین بنای تاریخی و سند هویت قدیمی ترین پایتخت شمال خراسان است.
شهر شیروان تا پایان دوران قاجاریه همچنان در اطراف تپه ارگ نادری و محصور در برج و بارو بوده است و پس از زلزله سال ۱۳۰۸ شمسی، این محدوده به کلی ویران شد که مردم ناچار به ترک آن و استقرار در بخش های مرکزی شهر امروزی شیروان شدند.
پس از این زلزله، آواری از خشت و گل در اطراف تپه باقی ماند و بارو، برج ها و بخش حاکم نشین آن به شدت خسارت دید و پس از توسعه شهر شیروان در سال های بعد، حاشیه نشین های شهر شیروان در اطراف تپه مستقر شدند.
کاوش در ارگ نادری
بقایای بارو و برج های غربی شهر و تپه ارگ نادری امروز از بقایای به جا مانده از شهر تاریخی شیروان است و کارشناسان میراث فرهنگی با توجه به گمانه زنی های انجام گرفته بر روی این تپه در سال های ۸۹ و ۹۰ معتقدند که هویت شهر شیروان که هفت هزار سال تخمین زده می شد اینک به سه هزار سال عقب تر از آن می رسد.
اولین فصل کاوش در این محوطه تاریخی مربوط به سال ۱۳۸۹ و به سرپرستی «مسعود رضایی» انجام شد که طی آن ۲۲ گمانه با ابعاد یک متر در پیرامون تپه و جهت مشخصشدن عرصه و حریم محوطه حفر شد و در این فصل کاوش هایی برای یافتن شواهدی از استقرار دوران صفویه و قاجاریه در دست اجرا قرار گرفت.
همچنین بررسی کاوش های اولیه و وجود برخی از سفال ها بیانگر این موضوع بود که مردم این منطقه حتی با کشور چین مراوداتی داشته اند.
فصل دوم کاوش های باستان شناسی ارگ نادری(۱۴ مرداد سال ۱۴۰۲) به عنوان یکی از آثار تاریخی منحصر به فرد دوره صفویه و قاجاریه در شیروان به سرپرستی «جواد علایی مقدم»، عضو هیات علمی باستانشناسی دانشگاه زابل آغاز شد.
پس از پایان زندگی غارنشینی و استقرار گروههای انسانی در دشت ها و شروع استقرارهای روستایی که حدود هشت هزار سال قبل اتفاق افتاد، بخش هایی از دشت ها و جلگه ها که در کنار منابع آب دایمی و زمینهای حاصلخیز کشاورزی قرار داشتند به سرعت توسط نخستین گروههای انسانی مسکونی شد و استقرارهای روستانشینی شکل گرفت.
در این میان یکی از مهم ترین مناطقی که توسط گروههای انسانی دوران نوسنگی (هشت هزار سال قبل) مورد استقرار قرار گرفت، تپه ارگ نادری شیروان بود.
هزار و ۳۱۵ اثر تاریخی شناخته شده در خراسان شمالی وجود دارد که ۶۵۵ اثر آن در فهرست آثار ملی به ثبت و ۵۱۱ مورد آن اثر تاریخی، ۵۴ اثر طبیعی، ۷۵ اثر ناملموس و ۲۰ اثر منقول تاریخی است.
شهرستان شیروان به عنوان دومین شهرستان پرجمعیت خراسان شمالی در ۶۰ کیلومتری شرق بجنورد قرار دارد.
انتهای پیام
ارسال نظر