به گزارش ایرانپژواک، پل تاریخی قلاتاسیان که از جاذبه های تاریخی شهرستان مرزی سردشت در استان آذربایجان غربی محسوب می شود مربوط به دوره قاجاریه است که برروی پایههای ساسانی بنا شده است؛ علیرغم اینکه مقاومت این پل ضعیف شده اما همچنان برای اهالی روستا نبی آباد، قلاتاسیان و سپیدار و سایر مسافران و گردشگران منطقه قابل استفاده است.
بنای اولیه این پل تاریخی مربوط به دوره ساسانیان است که به مرور زمان و بواسطه اهمیت و جایگاه مهم آن در زیبایی منطقه و کابرد آن بارها مورد تعمیرات جزیی قرار گرفته است. سطح گذر پل جدیدا از آهن و چوب ساخته شده و تعویض مصالح و ملات به کار رفته در پل با سیمان از جمله تغییرات ایجاد شده است.
این پل در مسیر جاده پیرانشهر به سردشت و در مسیر فرعی روستای «ببی آوا» به «سپیدار» و در شهرستان سردشت بر سر راه قدیمی سیرآباد به مهاباد در قسمت شمالی رودخانه زاب کوچک ساخته شده است.
ساختمان اولیه پل مربوط به دوره ساسانی بوده ولی در اثر سیلاب رودخانه از بین رفته و در اواسط قرن سیزدهم (قاجار) هجری به دستور شیخ مولانا از مریدان شیخ یوسف الدین برهان تجدید بنا شده است.
طول پل ۵۵ متر و عرض آن در قسمت پایین ۱۰ متر و در قسمت بالا ۴/۵ متر و ارتفاع آن ۱۰ متر بوده و ارتفاع آن تا کف دهانه تقریبا ۱۵ متر است.
احتمال می رود که نام این پل از نام قلعهای بنام قلعه تاسیان به دوره ساسانی مربوط بوده و بقایای آن هنوز هم در قسمت شمالی این پل و به فاصله کمی از آن قرار گرفت.
وجود صخرههای طبیعی و صخرهای بودن بستر رودخانه مانع از انجام عملیات پی سازی در این پل شده و پایهها را بدون پیسازی مستقیم روی صخرهها سوار کردهاند.
طول پل تقریبا شمالی جنوبی بوده و دارای ۵ پایه است که به جز یکی از پایهها که از لاشه سنگ و ملات ساروج بنا گشته، بقیه ستونها توسط سنگهای طبیعی رودخانه تشکیل شدهاند.
با اینکه قدمت اصلی پل به دوره ساسانی نسبت داده شده اما بنای فعلی هیچ یک از ویژگیهای معماری ساسانی را ندارد و سنگ چینی آن گواه از معماری دوره قاجاریه است.
نکته هوشمندانه در ساخت این پل انتخاب مکان مناسب برای محل قرارگیری پل توسط معمار آن بوده به طوری که در این مکان سنگهای طرفین پل که از شیب تند کوهستانی و آخرین دامنه آن است به حداقل ممکن رسیده و این باعث کاهش طول پل و کاهش دهانهها و قرار گرفتن پایهها در دل صخرههای طبیعی شده است.
همچنین نکته دیگر قابل توجه در ساخت این پل تغییر نکردن عرض رودخانه در طول زمان، به دلیل صخرهای بودن محل است که هنوز آب از زیر آن عبور میکند.
این پل در مسیر کاروانهای تجاری و نظامی قرار داشته که اکثر جنگهای نظامی منطقه از طریق این پل صورت گرفته و به خصوص در دوره عزیز خان مکری اهمیت ویژهای در ارتباط بین غرب و شمال کشور داشته است.
پل قلاتاسیان رویدادهای گوناگون تاریخی ازجمله تهاجم روس ها به خاک ایران و عبور ارتش امپراتور عثمانی را در حیات خود تجربه کرده است.
این پل امروزه بیشتر برای تردد اهالی احشاتم و انتقال بر روردخانه زاب مورد استفده بوده و در اطراف این پل طبیعت زیبا و مناظر خیره کننده، چشم اندازهای بی بدیلی را خلق کردهاند که چشمها از دیدنش سیر نمیشود.
این اثر تاریخی در تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۷۹ با شماره ثبت ۲۹۲۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
شهر مرزی سردشت هم مرز با شمال عراق یکی از سرسبزترین و پر بارشترین شهرهای کشور است و به همین خاطر به عنوان قطعه ای از بهشت نام گرفته است.
جنگل های دست نخورده زاگرس و پوشش گیاهی سرسبز و غنی در کنار گردنه های بلند و مه گرفته چشم هر مسافری و گردشگری به خود جلب و جلوه های زیبا و ماندگاری را در دل مخاطبان ثبت می کند.
هر ساله با نزدیک شدن به فصل بهار و آغاز تعطیلات نوروزی طبیعت زیبای سردشت و جاذبه های گردشگری آن میتواند مقصد مناسب و خاطره انگیزی برای هموطنان باشد.
آذربایجان غربی دارای بیش از یک هزار و ۸۰۰ اثر تاریخی ثبت ملی و جهانی است که از این میان قره کلیسای چالدران، تخت سلیمان تکاب، آیین مذهبی قره کلیسای چالدران،کاروانسرای شاه عباسی خوی و کلیسای زور ماکو در فهرست آثار ثبت شده جهانی قرار دارد.
انتهای پیام
ارسال نظر