به گزارش ایرانپژواک، دخمه سنگی فقرگاه، در کنار روستای اگریقاش، در نزدیکی شهر مهاباد در جنوب آذربایجان غربی و مشرف به دشت شهرویران این شهرستان قرار گرفته است.
طبق مطالعات باستان شناسان این اثر یکی از آثار برجای مانده از حکومت مادها در مهاباد است که احتمال میرود آرامگاه پدر دیاکو اولین پادشاه ماد باشد.
این اثر کم نظیر سنگی از نظر حجاری و ستون بندی در رده مقبرههای مهم دوره مادها به شمار آمده و با ارتفاع آن بلند از سطح کوه پایه از دور نیز قابل مشاهده است.
دخمه فخریگاه فاقد مدخل ورودی بوده و در ایوان آن ۲ ستون سنگی ایجاد شده که پاستونها (پایههای ستون یا بخش پایینی) شبیه گلدان وارونه هستند.
این دخمه ۲ طبقه بوده و چهار ستون سنگی دارد؛ این دخمه مرموز علاوه بر آن که در بالای کوه قرار گرفته، دارای ۳ گور خالی هم هست.
ستونهای جلوی این ایوان و داخل مقبره به مرور زمان از بین رفته و تنها پاستونها و سرستونها باقی ماندهاند، داخل مقبره نیز یک سالن به اندازه عرض ایوان وجود دارد که با دو پله از هم جدا میشوند.
اطاق جلویی به احتمال زیاد مخصوص انجام مراسم تدفین بوده و در اطاق بعدی سه قبر مستطیل شکل به چشم میخورد که یک قبر بزرگ به صورت افقی و ۲ قبر کوچک به شکل عمود بر ایوان در آن تراشیده شده است.
عمق قبرهایی که در این گور دخمه در دل سنگ تراشیده شدهاند، حدود ۵۰ سانتیمتر است.
کف اطاق مقبره سه قبر به عمق ۵۰ سانتی متر کنده شده که قبر بزرگتر در سمت چپ و با ابعاد ۲۶۵ در ۱۴۰ سانتی متر عمود بر ورودی گور دخمه قرار گرفته است؛ در سمت راست آن دو قبر دیگر در جهت ورودی گور دخمه و به ابعاد یکسان ۱۴۰ در ۹۰ سانتی متر کنده شده است.
ستونهای داخلی، ضخامت کمتری از ستونهای بیرونی دارند و هر چهار ستون دارای پایه و سرستونهایی مربع شکل هستند.
فخریگاه تاریخ بسیار کهنی دارد، بسیاری از مورخان ساخت فقرهقا (فخریگاه) را به فرآتیس (فرورتیش) پدر دیاکو، اولین پادشاه ماد نسبت دادهاند؛ این دخمه دارای شرایط استراتژیک و همچنین مذهبی در میان کوه ساخته شده و نام آن به معنای جایگاه شکوه و فره است.
همچنین از آنجایی که این دخمه در روستای اگریقاش به معنی آتش همیشه فروزان، قرار گرفته است، احتمال میرود که آن زمان یکی از آتشکدههای بزرگ در آن پایدار بوده باشد.
براساس گفتههای کارشناسان، مادها بر این باور بودند که خداوند برای نخستین بار به چهرهای از کوه بر بشر ظاهر شده است و برکاتش را بر بشر فرستاده، رودها را روان کرده و کشاورزی و دامپروری را ممکن ساخته و دوباره به دل کوه رفته و به همین دلیل مادها شاهان خود را برای بازگشت به سوی خداوند در دل کوه به خاک میسپردند.
آنان برای اینکه شاه در آرامگاه خویش از فروغ و روشنایی که یکی از نمادهای پدیداری خداوند بود، بهرهمند شوند، دخمه را رو به نیمروز و آفتاب میساختند.
همچنین این کوه که دخمه در آن ایجاد شده به رودخانهای مشرف بود تا نمادهای معنوی، بیشتر جلوهگر شوند؛ این همسانی را میتوان در سایر دخمههای دوران ماد به روشنی دید.
فقرهقا امروز باید به احتمال زیاد اقتباس نام گذشته باستانیاش فرهگه (محل بزرگ یا جایگاه بزرگان) باشد، شاه آرام گرفته از داخل فقرهقا در حال نظاره بر دشتهای سرسبز و حاصلخیز شهر مهاباد در آذربایجان غربی بوده و روستای اگریقاش (آتش فروزان) همواره نگهدارنده این یادگار بزرگ برای ایرانیان است.
گور دخمه فخریگاه در سال ۱۳۱۶ توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره ۲۸۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
دخمه سنگی فخریگاه که شمالیترین گور دخمه منتسب به دوران ماد است، به همراه گور دخمه شیرین و فرهاد واقع در شهر صحنه و دکان داود در نزدیکی سرپل ذهاب از جمله زیباترین گوردخمههای ایران به حساب میآیند.
شهرستان مهاباد ۹۴ اثر تاریخی ثبت شده ملی دارد که سد مهاباد، غار آبی تاریخی سهولان، تالاب بینالمللی کانیبرازان، موزه مردم شناسی و حمام میرزا رسول، دخمه سنگی فخریگاه، بردهکنته و مسجد جامع از مهمترین آنها است.
مهاباد در جنوب آذربایجان غربی واقع شده است.
انتهای پیام
ارسال نظر