به گزارش ایرانپژواک، آیا تا به حال به دنبال دریاچهای چشمنواز و آرامشبخش در دل جنگلهای شمال ایران بودهاید که برای یک سفر کوتاه مناسب باشد؟ دریاچه لفور، با آبهای زلال و محاصرهشده توسط درختان کهن هیرکانی، یکی بهترین مقاصد گردشگری در میان جاهای دیدنی سوادکوه است. در این مطلب دریاچه سد لفور را مورد بررسی قرار میدهیم و امکانات و جاذبههای نزدیک به آن را معرفی میکنیم. با مطالعه این مطلب، میتوانید برای سفری لذتبخش و پرخاطره به لفور برنامهریزی کنید.
دریاچه لفور کجاست؟
دریاچه لفور، که اغلب به عنوان دریاچه سد لفور شناخته میشود، در منطقهای بکر از استان مازندران واقع شده و بخشی از جاذبههای طبیعی لفور سوادکوه به شمار میرود. این دریاچه مصنوعی در دهه ۱۳۷۰ شمسی با هدف تأمین آب کشاورزی و کنترل سیلابهای فصلی احداث شد و به سرعت به یکی از نقاط گردشگری محبوب تبدیل گردید.
تاریخچه لفور به دوران باستان بازمیگردد؛ شواهدی از سکونتگاههای پیش از اسلام در اطراف آن یافت شده که نشاندهنده اهمیت استراتژیک این منطقه به عنوان مسیر ارتباطی بین فلات ایران و سواحل خزر است. در دوران معاصر، ساخت سد لفور نه تنها به توسعه کشاورزی کمک کرد، بلکه اکوسیستم محلی را تقویت کرد و گونههای متنوعی از پرندگان و ماهیها را به آن جذب نمود. دریاچه لفور امروزه به عنوان نمادی از تعادل بین توسعه انسانی و حفظ طبیعت، سالانه هزاران بازدیدکننده را به سمت خود میکشاند.
لفور سوادکوه، با سابقهای طولانی در بهرهبرداری از منابع آبی، از دوران قاجار شاهد تلاشهایی برای مدیریت رودخانههای محلی بوده است. در سال ۱۳۷۴، عملیات ساخت سد آغاز شد و پس از سه سال، دریاچه سد لفور به بهرهبرداری رسید؛ این پروژه که ابتدا با نام سد صالحی مازندرانی شناخته میشد، به دلیل موقعیت جغرافیاییاش در تلاقی سه رودخانه کارسنگ، اسکلیم و آذررود، نقش مهمی در آبیاری بیش از ۱۰ هزار هکتار زمین کشاورزی ایفا میکند. این منطقه، که بخشی از جنگل های مازندران است، با قدمتی ۴۰ میلیون ساله، یادآور اهمیت حفظ میراث طبیعی ایران است.
- آدرس: مازندران، شهرستان سوادکوه شمالی، دهستان لفور، منطقه دیوتک (تلاقی رودخانههای کار سنگ، اسکلیم و آذررود)
- ارتفاع از سطح دریا: حدود ۱۵۰ متر (با توجه به موقعیت در دامنههای البرز مرکزی)
- وسعت: حجم کل مخزن ۱۴۲ میلیون مترمکعب، حجم مفید ۱۲۲ میلیون مترمکعب، عمق متوسط ۷۵ متر و مساحت سطحی حدود ۵۰ هکتار در فصل پرآب
معرفی سد لفور
سد لفور، که با نام رسمی سد البرز نیز شناخته میشود، یک سازه خاکی با ارتفاع ۷۲ متر است که بر روی رودخانه لفور ساخته شده و نقش اصلی آن تأمین آب شرب و کشاورزی برای روستاهای اطراف بابل، قائمشهر و جویبار است. این سد در سال ۱۳۷۷ به بهرهبرداری رسید و با ظرفیت ذخیرهسازی ۱۴۲ میلیون مترمکعب آب، به کنترل سیلابهای بهاری کمک شایانی میکند. طراحی آن با تمرکز بر پایداری زیستمحیطی انجام شده و از موادی محلی برای کاهش هزینهها و تاثیرات اکولوژیکی استفاده شده است. سد لفور نه تنها یک پروژه مهندسی است، بلکه به عنوان پلی بین نیازهای انسانی و حفظ طبیعت عمل میکند.
بازدیدکنندگان میتوانند از تاج سد برای مشاهده منظره پانوراما استفاده کنند، هرچند دسترسی به بخشهای فنی محدود است. سد لفور مازندران، همچنان یکی از پایدارترین سازههای آبی شمال ایران به شمار میرود.
مسیر دسترسی به دریاچه لفور
دریاچه لفور از تهران حدود ۲۸۰ کیلومتر فاصله دارد و با خودرو شخصی و طی کردن سفری حدود ۴ تا ۵ ساعته، میتوانید خود را به این دریاچه برسانید؛ این مسیر، که از جادههای کوهستانی عبور میکند، بنابراین باید خود را برای عبور از پیچوخمهای البرز آماده کنید. بهترین گزینه برای کسانی که نمیخواهند با ماشین شخصی بروند، استفاده از قطار تهران شمال است. شما میتوانید در ایستگاه پل سفید پیاده شوید و سپس با تاکسی محلی به مقصد برسید.
جاده فیروزکوه، به عنوان شریان اصلی، دسترسی را آسان کرده و در طول سال، به ویژه در تعطیلات، ترافیک متوسطی دارد. توجه به وضعیت جاده در زمستان ضروری است، زیرا برف ممکن است تردد را کند کند. اگر با خودرو از تهران به سمت لفور میآیید، باید مراحل زیر را طی کنید.
- خروج از تهران: از اتوبان بابایی یا جاده لشگرک وارد جاده فیروزکوه شوید.
- عبور از فیروزکوه: مسیر را به سمت پل سفید ادامه دهید.
- رسیدن به زیرآب و شیرگاه: از پل سفید به زیرآب و سپس شیرگاه بروید؛ در شیرگاه، تابلوهای راهنما به سمت لفور ظاهر میشود.
- ورود به دهستان لفور: از شیرگاه، ۱۰ کیلومتر جاده فرعی آسفالته به سمت جنوب غربی طی کنید تا به منطقه دیوتک و پارکینگ اصلی برسید.
برای راحتی بیشتر، از قطار شیرگاه استفاده کنید و سپس با تاکسی خود را به مقصد برسانید.
آب و هوای دریاچه لفور و بهترین زمان سفر
آبوهوای دریاچه لفور تحت تأثیر دامنههای البرز و نزدیکی به دریای خزر، معتدل مرطوب است؛ میانگین دما در تابستان بین ۲۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد و رطوبت بالا (۶۰-۸۰%) آن را خنک نگه میدارد. بارش سالانه حدود ۱۰۰۰ میلیمتر است که عمدتاً در پاییز و زمستان رخ میدهد. بادهای محلی از جنگلها، کیفیت هوا را تازه نگه میدارند، اما در روزهای مهآلود، دید کاهش مییابد.
بهترین زمان سفر به دریاچه لفور، اردیبهشت تا شهریور است؛ در این دوره، طبیعت سرسبز است و دما برای گردش و پیادهروی مناسب است. زمستان و پاییز در این منطقه هوا سرد، بارانی و برفی میشود که مناسب اسکی یا تماشای برف است، اما جادهها لغزنده میشوند. تابستان نیز به دلیل پایین آمدن سطح آب، فرصت خوبی برای ماهیگیری ایجاد میشود.
گونه های گیاهی و جانوری دریاچه لفور
دریاچه لفور و جنگلهای اطراف آن، به عنوان بخشی از اکوسیستم هیرکانی، میزبان بیش از ۸۹ گونه گیاهی متنوع است که شامل درختان کهن ممرز، راش، انجیلی و لیکی میشود و همچنین درختچههای میوهدار مانند ازگیل، توت، سیب وحشی، پسته وحشی، گلابی و انار را در بر میگیرد.
از نظر جانوری، این منطقه زیستگاه خرس قهوهای، گرگ، روباه، شغال، گراز و مارمولک درختی است و پرندگان مهاجر مانند عقاب، کبک و انواع سهرهها به طور فصلی در آن دیده میشوند؛ در آبهای دریاچه، ماهیهای قزلآلا و کپور به عنوان گونههای اصلی یافت میشوند.
تنوع زیستی این ناحیه تحت تأثیر گردشگری افزایش یافته، اما نیاز به حفاظت برای جلوگیری از شکار غیرقانونی و آلودگی دارد تا تعادل اکولوژیکی حفظ شود.
چالش های زیست محیطی لفور
دریاچه لفور با وجود مزایای گردشگری و آبی، با چالشهای زیستمحیطی جدی روبرو است که عمدتاً ناشی از ساخت سد البرز و افزایش بازدیدکنندگان است؛ تخریب حدود ۵۰۰ هکتار از جنگلهای هیرکانی در زمان احداث سد، منجر به از دست رفتن زیستگاههای طبیعی گونههای گیاهی مانند ممرز و توسکا و جانوران مانند خرس قهوهای و قزلآلای خالقرمز شده و مهاجرت اجباری حیات وحش را به همراه داشته است.
کاهش سطح آب رودخانه بابلرود پس از آبگیری سد، بستر رود را خشک کرده و برداشت بیرویه شن و ماسه توسط افراد سودجو را تسهیل نموده که این امر فرسایش خاک و آلودگی فاضلابهای کشاورزی و خانگی را تشدید میکند.
گردشگری بیرویه بدون زیرساختهای کافی، حجم زبالههای پلاستیکی را افزایش داده و به تنوع زیستی آسیب میرساند، در حالی که بهرهبرداری غیرمجاز چوب و آتشسوزیهای فصلی، پوشش گیاهی را تهدید میکنند. همچنین نبود
تابلوهای هشدار و سیستم جمعآوری پسماند، نارضایتی محلی را برانگیخته و نیاز به برنامههای حفاظتی پایدار مانند احیای جنگل و نظارت بر صید را برجسته کرده است.
امکانات تفریحی و رفاهی دریاچه لفور
امکانات دریاچه لفور بیشتر بر پایه طبیعتگردی پایدار طراحی شده و شامل گزینههای ساده اما کاربردی برای بازدیدکنندگان است؛ با توجه به بکر بودن منطقه، تمرکز بر حفظ محیط است و امکانات لوکس محدود هستند. مدیریت محلی با همکاری محیط زیست، زیرساختها را بهروز نگه میدارد تا گردشگران تجربهای ایمن و لذتبخش داشته باشند. به تازگی، پارکینگ و مسیرهای پیادهروی بازسازی و بهبود یافته که دسترسی را آسانتر کرده است. در ادامه امکانات لفور را معرفی میکنیم.
- ماهیگیری: برای ماهیگیری در این مکان، نیاز به مجوز روزانه از محیط زیست دارید؛ با استفاده از تجهیزات اجارهای در محل، ماهیگیری گونههای قزلآلا و کپور، مجاز است.
- پیادهروی و طبیعتگردی: مسیرهای ویژهای در جنگل، با تابلوهای راهنما و نیمکتهای استراحت برای گشتوگذار ایجاد شده است.
- پیکنیک: آلاچیقهای رایگان و فضای باز با میز و نیمکت در این مکان ایجاد شده است؛ برای جلوگیری از حریق، برقراری آتش ممنوع است.
- قایقرانی محدود: قایقهای پدالی (ساعتی ۱۰۰ هزار تومان)، فقط در فصل تابستان و با نجاتغریق ارائه میشود.
- سرویس بهداشتی و پارکینگ: توالتهای عمومی تمیز و پارکینگ با ظرفیت ۲۰۰ خودرو (رایگان) نیز در محل وجود دارد.
اقامتگاه های نزدیک دریاچه لفور
اقامتگاههای نزدیک به دریاچه لفور عمدتاً در روستاهای دهستان لفور مانند بورخانی و پاشاکلا واقع شدهاند و فاصلهشان کمتر از ۵ کیلومتر است؛ این گزینهها بر پایه معماری بومی و اکوتوریسم طراحی شدهاند و نرخ آنها از حدود ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان در شب متغیر است. تمرکز بر حفظ طبیعت است و بیشتر اقامتگاهها امکانات پایه مانند آشپزخانه و تراس ارائه میدهند. در ادامه به معرفی این اقامتگاهها میپردازیم.
- اقامتگاه بومگردی ماه سره: این اقامتگاه در روستای بورخانی، دهستان لفور قرار دارد و چشماندازی مستقیم به دریاچه لفور دارد؛ ظرفیت آن ۳۴ نفر در ۷ واحد اقامتی است. امکانات نیز شامل تراس ۸۰ متری، آشپزخانه، حمام مستقل، تورهای آفرود و غذاهای محلی است.
- کلبههای سوئیسی سوسره لفور: این کلبهها در در حاشیه جنگلهای لفور، نزدیک سد با ظرفیت ۴-۶ نفر ایجاد شدهاند. امکانات آنها شامل بالکن، جکوزی و گرمایش است.
- کلبههای چوبی کیمه (کیمه اکولاج): در دل جنگل لفور قرار دارند و چشمانداز آنها، رو به دریاچه است. تراس بزرگ، امکانات پایه مانند بخاری و سینک، از جمله امکانات مهم این اقامتگاهها محسوب میشود.
- مجموعه اقامتی ماه و ماهی: این مجموعه، کنار رودخانه و سد لفور قرار دارد؛ ظرفیت آن ۱۰-۲۰ نفر است و امکانات شامل رستوران، آتشکده و چایخانه است.
- بومگردی ویشه: در نزدیکی پاشاکلا و ۳ کیلومتری لفور سوادکوه قرار دارد. ظرفیت آن ۶-۱۰ نفر است و امکانات مهم آن شامل کرسی و یخچال است.
جاذبه های نزدیک به دریاچه لفور
جاذبههای نزدیک به دریاچه لفور، که همگی در شعاع ۵۰ کیلومتری قرار دارند، فرصتی برای گشت تورهای یکروزه فراهم میکنند و جاهای دیدنی سوادکوه را به طور کامل پوشش میدهند. این نقاط، با تمرکز بر تنوع طبیعی، مکمل بازدید از دریاچه هستند و جادههای فرعی آنها را به هم متصل میکنند. به تازگی، مسیرهای این جاذبهها با علائم بهتر مشخص شدهاند.
- هفت آبشار تیرکن: این مقصد، مجموعهای از آبشارهای کوچک در دل جنگل هیرکانی است که در ۵ کیلومتری غرب دریاچه لفور، دهستان لفور قرار دارد. برای رسیدن به آن باید از لفور ۳۰ دقیقه پیادهروی کنید.
- جنگل لفور: از جنگلهای کهن با قدمت ۴۰ میلیون سال که برای عکاسی ایدهآل هستند. این جنگل در حاشیه شرقی دریاچه، سوادکوه شمالی قرار گرفته و فاصله آن تا دریاچه ۲ کیلومتر (۱۰ دقیقه رانندگی) است.
- روستای اسبوکلا: اسبوکلا، روستایی تاریخی با معماری سنتی مازندرانی است که در ۸ کیلومتری شمال شرقی شیرگاه ۱۵ کیلومتر دریاچه قرار دارد. با ۲۰ دقیقه رانندگی از دریاچه لفور به آن میرسید.
- آبشار گزو: آبشاری بلند با حوضچه طبیعی برای شناست که واقع در ۲۰ کیلومتری جنوب پل سفید است. فاصله آن تا دریاچه ۳۵ کیلومتر (۴۵ دقیقه) است.
- دریاچه شورمست: دریاچه مصنوعی احیاشده است که پیست اسکی دارد؛ آدرس آن ۳۰ کیلومتری شرق زیرآب است و ۴۰ کیلومتر (۱ ساعت) با دریاچه فاصله دارد.
سخن پایانی
دریاچه لفور، با موقعیت جغرافیایی منحصربهفرد در لفور سوادکوه، مسیر دسترسی آسان و آبوهوای مطبوع، مقصدی فوقالعاده برای سفرهای کوتاهمدت است. دریاچه سد لفور نه تنها به آبرسانی کشاورزی کمک میکند، بلکه با حجم ۱۴۲ میلیون متر مکعبی و عمق ۷۵ متری، اکوسیستمی غنی برای گردشگری پایدار فراهم آورده است. بهترین زمان برنامهریزی سفر به این مقصد، اردیبهشت تا شهریور است. بهتر است از تجهیزات پایه مانند کفش مناسب استفاده کنید. رعایت اصول زیستمحیطی را در بازدید از لفور مازندران، فراموش نکنید.
انتهای پیام
ارسال نظر