به گزارش ایران‌پژواک، حلوای سیاه استان اردبیل خوراکی سنتی با طعمی خاص و ارزش غذایی بالاست و میان گردشگران و مسافران شهرستان‌های سرعین، مشگین‌شهر و اردبیل محبوبیتی چشمگیر یافته است.

پیشینه حلوای سیاه به روزگاران گذشته باز می‌گردد و به گفته ریش‌سفیدان اردبیل از دیرباز با ترکیب آرد سبوس‌دار گندم، روغن حیوانی، شیره انگور و ادویه‌های محلی به عنوان غذایی مقوی پخته می‌شود و همیشه علاوه بر زمستان‌های سرد در فصول دیگر نیز مشتری و خواهان زیادی دارد.

گفته می‌شود حلوای سیاه ابتدا در روستاهای اردبیل رواج داشته و به مرور این خوراک سنتی از سفره‌های روستایی فراتر رفته و وارد بازار شده و به عنوان نمادی از اصالت و فرهنگ تغذیه مردم اردبیل شناخته شد.

مقوی و میهمان‌نواز

کارشناسان تغذیه، حلوای سیاه را سرشار از مواد معدنی و ویتامین‌ها می‌دانند ، این حلوای سنتی به‌ویژه در فصل سرد سال منبعی غنی از انرژی و گرما برای بدن است و استفاده از شیره انگور طبیعی و روغن حیوانی خالص، طعم و عطر ویژه‌ای می‌بخشد که در کمتر خوراکی مشابه آن یافت می‌شود.

بیوک جامعی ، صاحب‌نظر حوزه فرهنگ فولکلور استان اردبیل درباره حلوای سیاه گفت: در فرهنگ اردبیل پخت حلوای سیاه تنها یک فعالیت آشپزی نیست؛ بلکه آیینی اجتماعی است که در مناسبت‌های شادی و عزاداری، ماه محرم و حتی آیین‌های عروسی جایگاه خاصی دارد.

وی ادامه داد: در خانه‌های قدیمی این خطه، همچنان رسم است که میهمانان با تکه‌ای از این حلوای گرم و چای محلی پذیرایی شوند.

سوغات ثابت گردشگران

به گفته فعالان گردشگری، حلوای سیاه پس از عسل سبلان و کره محلی یکی از پرفروش‌ترین سوغات بازار اردبیل به شمار می‌رود و بسیاری از گردشگرانی که از چشمه‌های آبگرم سرعین بازدید می‌کنند، پیش از بازگشت به شهر و دیار خویش چند بسته از این حلوا را به‌عنوان یادگاری از سفری دلچسب خریداری می‌کنند.

اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل در سال‌های اخیر با ثبت مهارت تهیه حلوای سیاه در فهرست میراث ناملموس ملی زمینه را برای معرفی گسترده‌تر این خوراک سنتی به گردشگران داخلی و خارجی فراهم کرده است.

ترکیبات و خواص حلوای سیاه

مرکز عمده پخت و فروش حلوای سیاه در شهر اردبیل محله عالی قاپو این شهر است که این محله و خیابان نیز از تاریخی کهن برخوردار است ، تهیه‌کنندگان و فروشندگان حلوای سیاه علاوه بر آرد سبوس‌دار ، گردو خرد شده، زنجبیل، دارچین و گاهی هم تخم‌مرغ به حلوای سیاه می‌افزایند.

به گفته آنها ، در برخی روستاهای اطراف شهرستان‌های مشگین‌شهر و نیر از سیاه‌دانه و کنجد نیز برای افزایش ارزش غذایی حلوای سیاه استفاده می‌شود.

در فرآیند پخت حلوای سیاه آرد سبوس‌دار با حرارت ملایم در روغن محلی تفت داده می‌شود تا رنگی تیره و بوی مطبوعی به خود گیرد، سپس شیره انگور یا شیره توت به تدریج افزوده می‌شود تا ترکیبی غلیظ و خوش‌عطر حاصل شود.

به گفته متخصصان طب سنتی، حلوای سیاه اردبیل سرشار از مواد معدنی و انرژی طبیعی است و گروه‌های مختلف غذایی را در خود جای داده است و به واسطه وجود شیره انگور و روغن حیوانی سبب تولید گرمای درونی و افزایش توان عمومی بدن می‌شود.

گردو و دارچین سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات تقویت‌کننده مغز است و در حلوای سیاه وجود دارد و آرد سبوس‌دار و زنجبیل آن موجب هضم بهتر مواد غذایی و کاهش نفخ و سردی معده می‌شود.

همچنین حلوای سیاه اردبیل با داشتن آهن و پتاسیم موجود در شیره انگور به بازسازی سلول‌های خونی کمک می‌کند و منبع طبیعی ویتامین‌های A و E است و این ویتامین‌ها برای سلامت پوست و تقویت سیستم ایمنی بدن بسیار مؤثرند.

در فرهنگ مردم اردبیل، مصرف حلوای سیاه در شب‌های زمستان با چای محلی یا شیر داغ نمادی از صمیمیت و گرمی خانواده است و بسیاری از سالمندان اردبیلی هر صبح زمستانی یک قاشق از این حلوای مقوی را برای حفظ انرژی و نشاط میل می‌کنند.

استان اردبیل با ۱۲ شهرستان و جاذبه‌های گردشگری طبیعی، تاریخی، اقتصادی و مذهبی در شمال غرب ایران واقع شده است.

انتهای پیام