به گزارش ایرانپژواک، شهرستان سرعین در ۲۵ کیلومتری اردبیل واقع شده و روستای کنزق در سه کیلومتری شهر سرعین قرار دارد ، این روستا دارای غارهایی با معماری بینظیر و قدمت تاریخی ۲ هزار و ۵۰۰ سال مربوط به دوره اشکانیان است که در فهرست آثار ملی ایران نیز به ثبت رسیده است.
طبق گفته اهالی، در زلزله سال ۱۳۷۵ روستای کنزق متروکه شده و کنزق جدید در جوار روستای قدیمی شکل گرفته است اما غارهای این محوطه باستانی قابلیت تبدیل به موزه، مجموعه پذیرایی و اقامتی را دارد و اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل قصد دارد به نورپردازیهای خاص و آلاچیق و کافیشاپهایی در معیار جهانی در محوطه کنزق ایجاد کند.
بر اساس اعلام کارشناسان، ۲۳ غار به عنوان اثر طبیعی ملی در ایران به ثبت رسیده است و معماری صخرهای روستای متروکه کنزق که در امتداد شرق و جنوب شرقی دره سرسبز این روستا، روی سنگهای رسوبی آهکی و ماسهای متراکم شکل گرفته و توسعه یافته، از آثار برجسته برای تکمیل مطالعات معماری صخرهای آذربایجان و ایران محسوب میشود.
مشخصه دیگر واحدهای معماری کنزق، فضاهایی به نسبت چهارگوش و دالانهای راستگوشه یا هلالی است که در بخشهایی از آنها محفظههایی به صورت طاقچههای قوسی برای قرار دادن مشعل و وسایل روشنایی تعبیه شده است.
عملیات کاوش باستان شناسی در روستای کنزق با هدف بررسی و لایهنگاری تاریخی با مجوز پژوهشگاه سازمان مرکزی در سال ۹۷ آغاز شد و بازگشایی مدخلهای ورودی و خروجی غارهای دست کند و به دست آوردن دادههای باستانی لایه نگاری و نقشه برداری مسیرهای داخلی جهت شناساندن محوطه انجام گرفت.
تبدیل روستای تاریخی به پایگاه ملی
به دنبال عملیات نقشهبرداری و توپوگرافی منطقه و تهیه طرح جامع مرمت و احیای این اثر تاریخی، روستای کنزق به یکی از سایتهای تاریخی پربازدید تبدیل شد و طبق اعلام اداره کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل، عملیات توسعه پایگاه ملی روستای تاریخی کنزق به منظور ایجاد زیرساختهای گردشگری و تبدیل غارها به کاربریهای فرهنگی و گردشگری با سرعت و نظارت کامل در حال اجراست.
به همین منظور در سال ۱۴۰۱ بیش از ۲۰ میلیارد ریال اعتبار از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای این پایگاه در نظر گرفته شد و در نهایت غارها به نگین گردشگری و فرهنگی سرعین تبدیل شد و در تکمیل چرخه گردشگری سرعین در کنار آب و هوای مطبوع و ظرفیت آبدرمانیها آماده ارائه خدمات است.
غارهای کنزق از معماریهای دستکند حوزه کوه سبلان است و گفته میشود این محوطه با بیش از ۴۵ فضای معماری دستکند، یک روستای زیرزمینی با قدمت طولانی در بازه زمانی هزاره اول قبل از میلاد تا دوره ایلخانی است و از دوره قاجار دوباره مسکونی شده و خانههای خشتی و کاهگلی با پوشش چوبی و سقف مسطح با الگو گرفتن از معماری و بافت روستایی مناطق کوهستانی آذربایجان بر روی روستای زیرزمینی ساخته شده است.
به گفته کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اردبیل ، طی چند سال اخیر با صرف ۴۰ میلیارد ریال اعتبار به نسبت اجرای سنگفرش معبر اصلی به اندازه ۷۵۰ متر مربع و معبر ارتباطی فضاهای دستکند، نصب تابلوهای راهنما، کانالکشی، بهسازی و آسفالت راه مواصلاتی سرعین به پایگاه ملی کنزق ، تاسیس و تجهیز دفتر پایگاه ملی ، ایجاد نمازخانه، مجتمع خدمات رفاهی و سرویس بهداشتی و تعبیه روشنایی در فضاهای دستکند و آمادهسازی اولیه برای بازدید گردشگران و مسافران اقدام شد.
فرماندار سرعین با اشاره به وجود قابلیتهای گردشگری در این شهرستان از جمله مراکز آبگرم و آب درمانیهای متعدد اظهار کرد: مجموعه تاریخی و باستانی کنزق در نوع خود از معماریهای بینظیر محسوب میشود و بر جذابیتهای گردشگری این شهرستان افزوده است.
باقر باقرزاده تصریح کرد: این اثر تاریخی بسیار مورد علاقه بازدیدکنندگان و گردشگران قرار میگیرد و متاسفانه به حد لازم شناخته نشده و رسانهها باید برای احیا و معرفی ناگفتهها و زیباییهای تاریخی کنزق محتواهای لازم را تهیه کنند.
او ادامه داد: معرفی روستای تاریخی کنزق سرعین هم از منظر میراث فرهنگی این شهرستان و استان اهمیت دارد و هم از حیث توسعه و رونق گردشگری و راهاندازی مشاغل مرتبط با آن برای منطقه مهم است و دستگاههای متولی باید در راستای شناساندن و تامین بسترها و امکانات رفاهی برای حضور مسافران و بازدیدکنندگان اقدام کنند.
ارائه طرحی برای معرفی و صیانت از غارهای کنزق سرعین نیز ضروری به نظر میرسد، هرچند این غارها رازها و ناگفتههای بسیار دارد اما ابهام علمی و تاریخی بر جاذبههای گردشگری آن افزوده و میتوان در کنار بررسیهای علمی، با بسترسازی بیشتر برای بازدید علاقهمندان و مسافران از مواهب این میراث فرهنگی برای رونق اقتصاد گردشگری استفاده کرد.
سرعین واقع در ۲۵ کیلومتری غرب اردبیل در دامنه کوه چهار هزار و ۸۱۱ متری سبلان با داشتن دهها استخر و چشمه آب معدنی سرد و گرم، حمامهای طبیعی، چشماندازهای زیبا، آب و هوای دلپذیر، باغهای مصفا، هتلها و مرکزهای تفریحی و اقامتی مجهز، پیست اسکی آلوارس و سایر جاذبهها به عنوان یکی از مقصدهای مهم گردشگری استان و کشور مطرح است.
انتهای پیام

ارسال نظر